چرا عاشورا هنوز زنده است و زندگی ما را تغییر میدهد؟بازخوانی بیانات استاد غفاری در شام غریبان محرم ۱۴۰۵ش
حادثه عاشورا، یک خاطره تاریخی نیست که در کتابها ثبت شده باشد و هر سال تنها یاد آن را زنده کنیم؛ بلکه حقیقتی است که به تعبیر بزرگان، همچنان در عالم جریان دارد و هرکس به اندازه ظرفیت خود از آن بهرهمند میشود. شاید به همین دلیل است که پس از قرنها، هنوز با فرا رسیدن شام غریبان، دلها بیاختیار میشکند، اشکها جاری میشود و انسان احساس میکند این مصیبت، تازه رخ داده است.
استاد غفاری در نخستین بخش از بیانات خود، راز این ماندگاری را در «حیات» سیدالشهدا علیهالسلام میدانند؛ حیاتی که نهتنها به وجود مقدس آن حضرت، بلکه به همه شئون ایشان سرایت کرده است.
چرا عاشورا هنوز زنده است و زندگی ما را تغییر میدهد؟
استاد غفاری بحث را با جملهای آغاز میکنند که محور همه مباحث این جلسه است:
«وجود نازنین اباعبدالله از اول حیّ است تا آخر حیّ است. این اتفاق، حزنی است دائمی و لذا دائم در عالم جریان پیدا کرده و انسانها، مخصوصاً موحدین را هدایت میفرماید. لذا گفتار و کردار حضرت و دعاها و سخنان در مسیر، تماماً حیّ است؛ از همین باب میتهایی مثل من را حی میکند. حزن و اندوهش هم حیّ است.»
از نگاه ایشان، همین حیات است که باعث میشود عاشورا هرگز به گذشته تعلق نگیرد. اگر حادثهای صرفاً تاریخی باشد، به مرور زمان اثر عاطفی و تربیتی خود را از دست میدهد؛ اما حقیقت عاشورا چنین نیست.
ایشان برای روشنتر شدن این معنا، مثال سادهای بیان میکنند:
«پدر و مادر یا فرزندی که از دست دادیم، بعد مدتی فراموش میشود و یادش هم چندان اثری ندارد؛ ولی یاد حضرت حیّ است و اثرگذار در عالم.»
از این منظر، اشک بر سیدالشهدا علیهالسلام تنها یک احساس عاطفی نیست؛ بلکه اتصال به حقیقتی زنده است که هنوز در عالم هدایت میکند، انسان میسازد و جانهای مرده را حیات دوباره میبخشد.
استاد سپس به فضای شام غریبان اشاره میکنند و میفرمایند:
«دلها الان محزون است و سنگینی را احساس میکنیم. همین امروز بعد از شهادت حضرت حمله کردند به خیمهها و غارت کردند…»
این اندوه، صرفاً یادآوری یک حادثه نیست؛ بلکه حضور در فضای همان مصیبت است. به همین دلیل، اگر انسان حقیقت عاشورا را درک کند، دیگر نمیتواند نسبت به رفتار و زندگی خود بیتفاوت باشد.
ایشان با لحنی هشداردهنده ادامه میدهند:
«غیرتیها از این به بعد اگر معاذالله طرف گناه رفتیم، بدانید که شریک هستیم در این وقایع عاشورا…»
یعنی عزاداری حقیقی، تنها گریستن بر گذشته نیست؛ بلکه تصمیم گرفتن برای آینده است. کسی که خود را حسینی میداند، باید مراقب باشد بعد از این مجلس، راهی را نرود که با هدف قیام سیدالشهدا علیهالسلام ناسازگار باشد.
به همین دلیل، استاد غفاری شام غریبان را «شب تصمیم» معرفی میکنند:
«امشب شب تصمیمگیری است؛ مخصوصاً محضر امام رضا علیهالسلام. از کم و زیادی نترسید. کار برای خدا باشد، خدا خودش فرمود حفاظت میکنم.»
این تصمیم، تصمیمی مقطعی یا احساسی نیست؛ بلکه آغاز یک سبک زندگی است؛ زندگیای که محور آن، خداوند و اولیای الهی باشند، نه خواستههای نفس.
از نگاه استاد، کسی که تصمیم خود را برای خدا بگیرد، دیگر نگرانی از آینده نخواهد داشت؛ زیرا وعده الهی بر حفظ و هدایت او تعلق میگیرد.